Οι Δοσίλογοι της κατοχής: Ο Γ. Σημίτης και οι «Οι Καπάτσοι»

Στις 12 Οκτωβρίου 1944 ήταν η ημέρα που άρχισαν να αποχωρούν τα γερμανικά στρατεύματα από την Αθήνα. Ο λαός της Αθήνας, υπό τον χαρμόσυνο ήχο των καμπάνων των εκκλησιών ξεχύθηκε στους δρόμους πανηγυρίζοντας την ελευθερία του. Την ίδια ημέρα η εφημερίδα «Ριζοσπαστική Ηχώ» είχε ένα άρθρο μετίτλο «Οι Καπάτσοι». Το άρθρο αναφέρονταν στον Γεώργιο Σημίτη, πατέρα του πρώην πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Σημίτη.

Ο Γεώργιος Σημίτης γεννήθηκε στον Πειραιά το 1899. Αφού σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, έγινε διδάκτορας το 1928 και το 1936, σε ηλικία 37 ετών εξελέγη υφηγητής του Εμπορικού Δικαίου. Κατά την διάρκεια του Μεταξικού καθεστώτος υπήρξε φιλοβασιλικός και θιασώτης της 4ης Αυγούστου, λόγω δε της φιλίας του με τον Μεταξά διορίσθηκε καθηγητής της Ανωτάτης Εμπορικής με συνοπτικές διαδικασίες. Κατά την διάρκεια της κατοχής διατέλεσε στενός συνεργάτης του αγαπημένου θείου της Μελίνας Μερκούρη, Γεωργίου Μερκούρη. 

Ο τελευταίος ήταν αρχηγός του μόνου πολιτικού κόμματος του οποίου η λειτουργία επετρέπετο στην κατοχή: του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος Ελλάδος. Τον Δεκέμβριο του 1943 ο Γ. Μερκούρης πέθανε αιφνίδια και ο Γ. Σημίτης έχασε τον προστάτη του. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να χάσει την θέση του στην Ανωτάτη Εμπορική ως «παρανόμως διορισθείς» και να μεταστραφεί στο ΕΑΜ, καθώς το 1944 ανέτειλε ελπιδοφόρο για το ίδιο και τους οπαδούς του.

Διαβάστε περισσότερα »

Ποιανού ο πατέρας ήταν ο εκπρόσωπος του Γκαίμπελς στην κατεχόμενη Ελλάδα?

Ποιανού ο πατέρας ήταν ο εκπρόσωπος του Γκαίμπελς στην κατεχόμενη Ελλάδα και θησαύριζε τυπώνοντας και μοιράζοντας τα προπαγανδιστικά έντυπα του κατακτητή;

Στο νέο βιβλίο του με τίτλο "Η ελληνική οικονομία κατά την Κατοχή και η αλήθεια για τα κατοχικά δάνεια", εκτός από άλλα ενδιαφέροντα, ο ιστορικός Δημοσθένης Κούκουνας, ειδικευμένος στα κατοχικά θέματα, κάνει αποκαλύψεις και για την οικογένεια του σημερινού υπηρεσιακού πρωθυπουργού Παναγιώτη Πικραμένου.

Ο νυν πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας όταν στα δώδεκά του, το 1957, γράφτηκε στο γυμνάσιο της Γερμανικής Σχολής Αθηνών, δεν είχε κανένα άλλο λόγο εκτός από το ότι ο πατέρας του ήταν φανατικός θαυμαστής των Γερμανών. Μετά το τέλος της Κατοχής πέρασαν δώδεκα χρόνια μέχρι να ξανανοίξει η Γερμανική Σχολή και ένας από τους πρώτους μαθητές της ήταν ο μικρός Παναγιώτης. Εντελώς συμπτωματικά το νέο κτίριο της σχολής (το κατοχικό στην οδό Αραχώβης είχε περιέλθει στο Γαλλικό Ινστιτούτο) χωριζόταν από μια μεσοτοιχία με την κλινική του πατέρα Χριστοφοράκου, ο γιος του οποίου φοίτησε κι αυτός στην ίδια σχολή (βέβαια ο γνωστός μας από άλλη αιτία Μιχάλης Χριστοφοράκος ήταν μερικά χρόνια νεώτερος από τον υιό Πικραμένο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπήρχε φιλικός δεσμός).

Έτσι λοιπόν κάθε πρωί ξεκινούσε περιποιημένος, καλοντυμένος και καλοχτενισμένος ο μικρός Παναγιώτης για τη Γερμανική Σχολή στην οδό Μετσόβου. Ξεκινούσε με τα πόδια από το αριστοκρατικό σπίτι του με τα 18 δωμάτια στην οδό Ακαδημίας 52 για να φτάσει στην περιοχή Μουσείου.

Το σπίτι αυτό των 450 τ.μ. ανήκε στην οικογένειά του πριν ο ίδιος γεννηθεί το 1945, όταν ο κόσμος άλλαζε με το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Είχε αγοραστεί λίγες μέρες αφότου άρχισε η Κατοχή με γερμανικά χρήματα, όταν ο πατέρας του μόλις είχε αναλάβει την αποκλειστική πώληση σε όλη την κατεχόμενη Ελλάδα των προπαγανδιστικών εντύπων του κατακτητή.
Πέρασαν 67 χρόνια από το 1945, όταν κατέρρευσε η Γερμανία του Χίτλερ και μεσολάβησαν πολλά μέχρι το 2012, οπότε η Γερμανία της Μέρκελ έχει καταστρέψει την Ελλάδα. Η απόπειρά της να επιβάλει τον Ράιχενμπαχ ως προτέκτορα-ψευτοπρωθυπουργό δεν πέτυχε, αλλά το σχέδιο ανανεώθηκε με τον δοτό πρωθυπουργό Παπαδήμο...

Ο Παναγιώτης είναι ο σημερινός πρωθυπουργός μιας υπηρεσιακής κυβέρνησης, η σύνθεση της οποίας δεν είναι τυχαία. Κάλλιστα αυτή η "υπηρεσιακή" μπορεί να γίνει "μεταβατική" αν οι συνθήκες το επιτρέψουν και να παραμείνει στην εξουσία για να εκτελέσει το πρόγραμμα του μνημονίου, αν οι εκλογές της 17ης Ιουνίου δεν δώσουν ισχυρή κυβέρνηση. Οι Γερμανοί έχουν το κεφάλι τους ήσυχο πάντως, αφού επικεφαλής της είναι ο γιος του παλιού συνεργάτη του Γκαίμπελς, συνεργάτη με το αζημίωτο.

Άλλωστε η επιλογή του Πικραμένου ως υπηρεσιακού πρωθυπουργού έγινε με τη σύμφωνη γνώμη όλων των πολιτικών αρχηγών που είχαν συσκεφθεί στο προεδρικό μέγαρο υπό την προεδρία του Κάρολου Παπούλια.

Μεγάλο προνόμιο ούτως ή άλλως είναι ο πατέρας σου να κάθισε δίπλα-δίπλα με έναν απεσταλμένο του ίδιου του Γκαίμπελς και να συνεταιρίστηκε μαζί του για μια επικερδή μπίζνες: τη διακίνηση όλων των προπαγανδιστικών εντύπων του εχθρού σε όλο το διάστημα της Κατοχής. Την ώρα που κάποια κορόιδα καρδιοχτυπούσαν για να γράψουν και μετά να τυπώσουν με χίλιες δυο προφυλάξεις ένα εφημεριδάκι, αφού προηγουμένως με απίθανα τεχνάσματα εξασφάλιζαν το απαραίτητο χαρτί (συνήθως χαρτί προοριζόμενο για συσκευασίες ή άλλες χρήσεις), και που κάποια άλλα κορόιδα έκρυβαν προσεκτικά πάνω τους μερικά αντίτυπα για να τα μοιράσουν σε έμπιστα πρόσωπα.

Επρόκειτο για τον πολυθρύλητο μυστικό Τύπο της Εθνικής Αντίστασης, στον βωμό του οποίου πολλοί ήρωες θυσιάστηκαν όταν ανακαλύφτηκαν τα μυστικά μικρά τυπογραφεία ή οι διανομείς εντοπίστηκαν να έχουν επάνω τους έστω και ένα αντίτυπο. Η τιμωρία δεν ήταν παρά μία και μοναδική: ο θάνατος! Εκείνοι που τα έγραφαν αυτά τα «εφημεριδάκια» και εκείνοι που τα τύπωναν ή στη συνέχεια τα μοίραζαν, αριστεροί ή δεξιοί, άνθρωποι της καθημερινότητας, δεν πληρώνονταν και το έκαναν με την καρδιά τους, με την πεποίθηση ότι συμμετείχαν στον καθολικό αγώνα ολόκληρου του ελληνικού λαού.

Υπήρχαν όμως και κάποιοι άλλοι, ελάχιστοι βέβαια, που είχαν αντίθετη άποψη. Που αναγνώριζαν ότι είχαν χρέος να μην διαβάζουν τέτοια εφημεριδάκια, ούτε και φυσικά να ασχολούνται με το γράψιμο, το τύπωμα και τη διανομή τους, που τόσους και τόσους κινδύνους έκρυβαν – και που, το κυριότερο, δεν απέδιδαν το παραμικρό οικονομικό όφελος.

Επί Κατοχής, το μοναδικό πρακτορείο που είχε την αποκλειστικότητα όλων των εφημερίδων και περιοδικών που έβγαιναν υπό καθεστώς λογοκρισίας ήταν η «Ένωσις Ελληνικού και Ξένου Τύπου» Α.Ε. Η εταιρία αυτή ιδρύθηκε λίγες εβδομάδες μετά την αρχή της Κατοχής, αφού προηγουμένως έφτασε από το Βερολίνο στην Αθήνα ειδικός απεσταλμένος του Γκαίμπελς, υπουργού Προπαγάνδας του Τρίτου Ράιχ. Αυτός είχε την ιδιότητα του πληρεξουσίου της εταιρίας «Mundus», που ανήκε εξ ημισείας στα γερμανικά υπουργεία Προπαγάνδας και Εξωτερικών. Εγκαταστάθηκε σ’ ένα γραφείο της γερμανικής πρεσβείας, στον τρίτο όροφο της λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας 4, και άρχισε τις επαφές του.

Με την καθοδήγηση του Χέρμπερτ Σβέρμπελ, ο οποίος μόλις λίγους μήνες νωρίτερα είχε διοριστεί ακόλουθος Τύπου στην Αθήνα, αλλά από πολλών ετών είχε πλούσιες διασυνδέσεις με παράγοντες του ελληνικού Τύπου, ο Μάουραχ, ο εκπρόσωπος του Γκαίμπελς στην Αθήνα, εκτός άλλων προσώπων, είχε μακρές συζητήσεις με τον Όθωνα Πικραμένο. Κατέληξαν στην απόφαση να ιδρύσουν από κοινού μια νέα εταιρία, την Α.Ε. «Ένωσις Ελληνικού και Ξένου Τύπου». Συμφώνησαν ότι η γερμανική κρατική εταιρία θα διατηρούσε το 51%, ενώ πλην του Πικραμένου ποσοστά δόθηκαν και στους ανταγωνιστές του, τους κληρονόμους του Σπύρου Τσαγγάρη, αλλά και σε μια στενή συνεργάτιδα και συνεταίρο του, την Ελισάβετ Τσιβόγλου, η οποία μέχρι τότε διαχειριζόταν όλες τις ξένες εφημερίδες και περιοδικά.

Ο Όθων Πικραμένος διορίστηκε γενικός διευθυντής της νέας εταιρίας, που δημιούργησε ο ίδιος με τους εκπροσώπους του Γκαίμπελς, με τους οποίους και συνεταιρίστηκε, έχοντας ένα σημαντικό ποσοστό στο μετοχικό κεφάλαιο και φυσικά στα τεράστια κέρδη του μονοπωλιακού πρακτορείου. Ο ίδιος κέρδισε πολλά, όχι μόνον από την αποκλειστική διακίνηση των ελληνόγλωσσων και ξενόγλωσσων (κυρίως γερμανικών και ιταλικών) προπαγανδιστικών εντύπων και βιβλίων, αλλά και με τις εκτυπώσεις διαφόρων εντύπων για λογαριασμό του κατακτητή, ως ένας από τους βασικούς μετόχους της εταιρίας «Πυρσός» που ήταν.

Το παλαιό πρακτορείο που είχε μέχρι την αρχή της Κατοχής και που το είχε ιδρύσει ο πατέρας του Τάκης Πικραμένος το 1927 στεγαζόταν σε τετραώροφο ακίνητο, στην οδό Σωκράτους 43. Βάσει της συμφωνίας που έκανε ο Όθων Πικραμένος με τους Γερμανούς, ο Πικραμένος θα εγκατέλειπε την ιδιοκτησία του ακινήτου για να το ρευστοποιήσει. Το αγόρασε μια εταιρία που μόλις είχε περιέλθει υπό τον έλεγχο των Γερμανών, η ΑΕΜ «Βωξίται Παρνασσού», και πλήρωσε 22 εκατομμύρια δραχμές στον μέχρι τότε ιδιοκτήτη του (την οικογένεια Πικραμένου, που χρησιμοποιούσε τους δύο ορόφους για κατοικία της), αναλαμβάνοντας στη συνέχεια να το ενοικιάσει στη νέα εταιρία, της οποίας γενικός διευθυντής ήταν ο Όθων Πικραμένος.

Για την αυθεντικότητα των όσων αναφέρονται, μπορεί ο αναγνώστης να ανατρέξει στο νέο βιβλίο του ιστορικού Δημοσθένη Κούκουνα "Η ελληνική οικονομία κατά την Κατοχή και η αλήθεια για τα κατοχικά δάνεια" (Εκδόσεις Ερωδιός)

ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ ΚΑΙ ΠΙΚΡΑΜΕΝΟΣ ΕΠΙ ΚΑΤΟΧΗΣ

Η ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ 1941-44

Διαβάστε περισσότερα »

Βγάλ' το βραχιόλι απ' τον τουρίστα

"Ντρουμου-ντρουμου-ντρουμ, τα βραχιόλια της βροντούν."
Όχι της Γερακίνας που πήγε για νερό βέβαια.
Αλλά κάποιας τουρίστριας που φοράει βραχιολάκι ξενοδοχείου.
Της μόδας επιλογή; Όχι βέβαια. "Της αγοράς".
Κι όταν λέμε αγορά, μιλάμε για κάτι ισοδύναμο με τη θρησκεία στο νεοφιλελεύθερο σύμπαν μας.
Το βραχιολάκι είναι το αναγνωριστικό στοιχείο του κάθε τουρίστα-πελάτη μεγαλοξενοδοχείου.
Αυξάνεται ο τουρισμός λοιπόν, έρχονται όλο και περισσότεροι τουρίστες, αλλά δυστυχώς δεν ανακουφίζεται η τσέπη των κατοίκων των τουριστικών περιοχών.
Γιατί;

Η απάντηση κρύβεται σε μια φράση: all inclusive hotels.
Δηλαδή, ξενοδοχεία στα οποία ο τουρίστας κοιμάται, πίνει καφέ, τρώει πρωινό, μεσημεριανό, βραδινό, κάνει τη βουτιά του στην πισίνα ή στην "ιδιόκτητη" παραλία, πίνει το ποτό του, βρίσκει ειδικά διαμορφωμένο χώρο για να παίξει το παιδί του...
Με λίγα λόγια, ό,τι χρειάζεται, το βρίσκει μέσα στο ξενοδοχείο!

Και φυσικά, το αποτέλεσμα είναι η τοπική κοινωνία να μην ωφελείται σχεδόν καθόλου από την έλευση των χιλιάδων τουριστών, αφού ο μόνος που επωφελείται είναι ο ξενοδόχος!
Και, όταν μιλάμε για ξενοδόχο, μιλάμε βέβαια για μεγαλοξενοδόχο, διότι τα all inclusive είναι κατά κανόνα μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες.
Δηλαδή η τοπική κοινωνία κάθε τουριστικής περιοχής ατενίζει τους τουρίστες από μακριά, ενίοτε της τρέχουν σάλια βλέποντάς τους να περνούν μπροστά της, αλλά απ' τους περισσότερους δε βλέπει ούτε ευρώ!
Ούτε ο ταβερνιάρης, ούτε ο καφετζής, ούτε ο μπάρμαν, ούτε ο σερβιτόρος, ούτε ο ψιλικατζής, ούτε ο ταξιτζής, ούτε ο καντινιέρης.

Και. αφού όλοι αυτοί δε βλέπουν φράγκο, η οικονομία κάθε τουριστικού μέρους πάει κατά διαόλου, ανεξαρτήτως της αύξησης της τουριστικής κίνησης.
Και φυσικά, όταν οι παραπάνω δεν βγάλουν ζεστό τουριστικό χρήμα το καλοκαίρι, τότε και η υπόλοιπη τοπική κοινωνία δε θα δει φράγκο το χειμώνα...
Έτσι πάνε αυτά: αλυσίδα!
Τσάμπα οι πανηγυρισμοί λοιπόν για την αύξηση των τουριστικών αφίξεων.
Οι τοπικές κοινωνίες δεν ωφελούνται παρά ελάχιστα.

Τι; Αν υπάρχει αντιπρόταση;
Φυσικά και υπάρχει. Δεν κριτικάρω ποτέ χωρίς αντιπρόταση.
Να απαγορευτεί το all inclussive.

Ας βγάλουμε το βραχιολάκι απ' τον τουρίστα, που τον έχουμε μαρκάρει λες και είναι γουρούνι.
Οι τοπικές κοινωνίες, οι τοπικές οικονομίες και άρα η συνολική ελληνική κοινωνία χρειάζεται τουρίστες που θα έρθουν εδώ και θα κυκλοφορήσουν ελεύθερα να δουν και να βιώσουν τα καλά (και τα άσχημα) του ελληνικού τοπίου, αφήνοντας μεταξύ άλλων και σημαντικά κέρδη στους ανθρώπους της χώρας.
Η ελληνική κοινωνία χρειάζεται τουρίστες και όχι ομήρους των μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων.

toixo-toixo

Διαβάστε περισσότερα »

Πρωτομαγιά: Η γιορτή της άνοιξης

Η γιορτή της Άνοιξης!

H Πρωτομαγιά έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα. Είναι η πρώτη ημέρα του Μαΐου και η γιορτή της Άνοιξης. Ο Μάιος, σύμφωνα με την παράδοση, πήρε το όνομά του από τη ρωμαϊκή θεότητα Maia (Μάγια), η οποία ονομάστηκε έτσι από την ελληνική λέξη Μαία που σημαίνει τροφός και μητέρα. Η Μάγια ταυτίστηκε με την Ατλαντίδα νύμφη Μαία, τη μητέρα του Ερμή στον οποίο αφιερώθηκε ο μήνας Μάιος.

Ο Μάιος είναι ο 5ος μήνας του χρόνου, ο οποίος αντιστοιχεί στον αρχαίο μήνα Θαργηλίωνα που γιορταζόταν με τα περίφημα Ανθεοφόρια. Ήταν αφιερωμένος στη θεά της γεωργίας Δήμητρα και την κόρη της Περσεφόνη, που τον μήνα αυτόν βγαίνει από τον Άδη κι έρχεται στη γη. Γιορτές γίνονταν και στην αρχαία Ρώμη που τις έλεγαν "ροσύλλια" τις οποίες διατήρησαν και οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες.

Για τη λαϊκή αντίληψη, στο μήνα Μάιο συνυπάρχουν οι ιδιότητες του καλού και του κακού, της αναγέννησης και του θανάτου και συγκεντρώνονται την πρώτη του ημέρα, την Πρωτομαγιά.

Ο εορτασμός της Πρωτομαγιάς σηματοδοτεί την τελική νίκη του καλοκαιριού απέναντι στον χειμώνα, την κατίσχυση της ζωής επί του θανάτου και έχει ρίζες που ανάγονται σε προχριστιανικές αγροτικές λατρευτικές τελετές για τη γονιμότητα των αγρών και, κατ' επέκταση, και των ζώων και των ανθρώπων.

Η αρχαιότατη γιορτή της Πρωτομαγιάς συνεχίστηκε στο διάβα των αιώνων με επισημότητα και με διάφορες μορφές και εκδηλώσεις. Μία από τις παλαιότερες γιορτές ήταν τα Ανθεστήρια, η γιορτή των λουλουδιών, η πρώτη επίσημη γιορτή ανθέων των Ελλήνων.

Τα Ανθεστήρια, κατά τη διάρκεια των οποίων πομπές με κανηφόρες που έφερναν άνθη βάδιζαν με μεγαλοπρέπεια προς τα ιερά, ιδρύθηκαν πρώτα στην Αθήνα και έπειτα πήραν πανελλήνια μορφή, αφού διαδόθηκαν και σ άλλες πόλεις της Ελλάδος. Σύμφωνα με το μύθο, στα Ανθεστήρια «ανασταινόταν» ο… σκοτωμένος θεός Ευάνθης, επίθετο του Διόνυσου, από το χυμένο αίμα του οποίου φύτρωσε η άμπελος.

Όταν οι Ρωμαίοι κατάκτησαν την Ελλάδα, η γιορτή της Πρωτομαγιάς, δεν έπαψε να υπάρχει αλλά εμπλουτίστηκε γιατί και οι δύο λαοί πίστευαν, ότι τα λουλούδια αντιπροσωπεύουν την ομορφιά των θεών και φέρνουν δύναμη, δόξα , ευτυχία και υγεία.

Με το πέρασμα των αιώνων, η αρχική έννοια της Πρωτομαγιάς αλλοιώθηκε και επιβίωσαν έθιμα ως απλές λαϊκές γιορτές ( περιφορά δέντρων, πράσινων κλαδιών ή στεφάνων με λουλούδια, ανακήρυξη του βασιλιά ή της βασίλισσας του Μάη, χορός γύρω από ένα δέντρο ή ένα στολισμένο κοντάρι-γαϊτανάκι).

Η Πρωτομαγιά είναι μία από τις ελάχιστες γιορτές, χωρίς θρησκευτικό περιεχόμενο, με εκδηλώσεις που απαντώνται στον λαϊκό πολιτισμό πολλών ευρωπαϊκών λαών, οι οποίες έχουν διατηρηθεί ως τις μέρες μας.

Το πρωτομαγιάτικο στεφάνι
Ένα από τα πιο γνωστά έθιμα που εξακολουθεί να μας συνδέει με την παραδοσιακή Πρωτομαγιά, μια γιορτή της άνοιξης και της φύσης με πανάρχαιες ρίζες, είναι το πρωτομαγιάτικο στεφάνι.

Ο εορτασμός της Πρωτομαγιάς συνδέεται με την ανθρώπινη χαρά για την άνοιξη και τη βλάστηση. Απότοκο των δοξασιών αυτών είναι το μαγιάτικο στεφάνι που φτιάχνεται από διάφορα άνθη και καρπούς και κρεμιέται στην πόρτα των σπιτιών.

Το μάζεμα των λουλουδιών για το πρωτομαγιάτικο στεφάνι, ενισχύει στη σημερινή εποχή τις σχέσεις του ανθρώπου με τη φύση, από την οποία οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν απομακρυνθεί λόγω του τρόπου ζωής των σύγχρονων πόλεων.

Στα μέρη της Μικράς Ασίας, σε κάθε στεφάνι έβαζαν, εκτός από λουλούδια, ένα σκόρδο για τη βασκανία, ένα αγκάθι για τον εχθρό κι ένα στάχυ για την καλή σοδειά. Το μαγιάτικο στεφάνι στόλιζε τις πόρτες των σπιτιών ως του Αϊ - Γιαννιού του Θεριστή και τότε, το καίγανε στις φωτιές του αγίου.

Στα Δωδεκάνησα, μαζεύουν ένα λουλούδι που το λένε "ανοιχτομάτη" και πιστεύουν πως όποιος το έχει είναι πάντα γερός και τυχερός.

Το αμίλητο νερό
Σε νησιά του Αιγαίου την Πρωτομαγιά, τα κορίτσια σηκώνονταν την αυγή και έπαιρναν μαζί τους τα λουλούδια, που είχαν μαζέψει από την παραμονή και πήγαιναν στα πηγάδια να φέρουν το «αμίλητο νερό» (αμίλητο γιατί το κουβαλούσαν χωρίς να μιλούν). Όταν το έφερναν στο σπίτι, πλένονταν όλοι με αυτό.

Η Πρωτομαγιά των αγροτών
Οι αγρότες φτιάχνουν το Μάη τους με πρασινάδες, καρπούς, σκόρδο για τη βασκανία και αγκάθι για τον εχθρό.

Στις περιοχές της Σμύρνης, την παραμονή της Πρωτομαγιάς, οι αγρότες πήγαιναν στην εξοχή, για να κόψουν οτιδήποτε είχε καρπό: σιτάρι, κριθάρι, σκόρδα, κρεμμύδια, κλαδιά συκιάς με τα σύκα, κλαδιά αμυγδαλιάς με τα αμύγδαλα, κλαδιά ροδιάς με τα ρόδια.

Στην Αγιάσο της Λέσβου, φτιάχνουν στεφάνια από όλα τα λουλούδια και βάζουν μέσα "δαιμοναριά", άγριο χόρτο με πλατιά φύλλα και κίτρινα λουλούδια για να δαιμονίζονται οι γαμπροί.

Στη Σέριφο, από το βράδυ της παραμονής, κρεμούν στην πόρτα ένα στεφάνι από λουλούδια τσουκνίδες, κριθάρι και σκόρδο.

Το Μαγιόξυλο
Σε χωριά της Κέρκυρας, οι κάτοικοι περιφέρουν έναν κορμό κυπαρισσιού, σκεπασμένο με κίτρινες μαργαρίτες που γύρω του έχει ένα στεφάνι με χλωρά κλαδιά.

Με το μαγιόξυλο αυτό, οι νέοι εργάτες ντυμένοι με κάτασπρα παντελόνια και πουκάμισα και κόκκινα μαντήλια στο λαιμό βγαίνουν στους δρόμους, τραγουδώντας το Μάη.

Το Πήδημα της φωτιάς
Νέοι και γυναίκες μεγάλης ηλικίας μαζεύονται την παραμονή της Πρωτομαγιάς, μόλις δύσει ο ήλιος και ανάβουν φωτιές με ξερά κλαδιά που έχουν συγκεντρώσει αρκετές μέρες πριν. Όσο η φωτιά είναι αναμμένη οι γυναίκες χορεύουν κυκλικούς χορούς γύρω από τη φωτιά και τραγουδούν παραδοσιακά τραγούδια για την Πρωτομαγιά.

Τα νέα παιδιά, αφού βρέξουν τα μαλλιά και τα ρούχα τους, πηδούν πάνω από τις φωτιές σαν μία συμβολική πράξη που αποσκοπεί στο να διώξει τον χειμώνα και την αρρώστια. Στην συνέχεια όλοι παίρνουν έναν δαυλό από φωτιά και την πηγαίνουν στο σπίτι τους για να φύγουν όλα τα κακά.

Υπάρχουν και άλλα πολλά έθιμα της Πρωτομαγιάς που γιορτάζονται σε διάφορα μέρη της Ελλάδας: το Μαγιόπουλο, το οποίο ονομάζουν ακόμα Φουσκοδένδρι ή Ζαφείρη, γιορτάζεται στην Ήπειρο και στη Θεσσαλία, το έθιμο του Κλήδωνα (είδος λουλουδιού) στο δήμο Κόζιακα, το έθιμο της πιπεργιάς στην Εύβοια, τα Ξόρκια της Πρωτομαγιάς για το διώξιμο των φιδιών στην Ήπειρο, κ.λπ.

Διαβάστε περισσότερα »

Σάμερχιλ - Summerhill το σχολείο

Το Σάμερχιλ είναι ένα ανεξάρτητο Βρετανικό ολοήμερο σχολείο. Ιδρύθηκε το 1921 από τον Αλεξάντερ Σάδερλαντ Νηλ με βασικό ιδεολογικό άξονα την πεποίθηση ότι το σχολείο πρέπει να προσαρμόζεται ώστε να ταιριάζει στο παιδί και όχι το αντίστροφο. Είναι μια δημοκρατικά διοικούμενη κοινότητα. Το σχολείο διοικείται μέσω των σχολικών συνελεύσεων, στις οποίες μπορούν να συμμετάσχουν όλοι, προσωπικό και μαθητές, και όπου όλοι έχουν δικαίωμα ισότιμης ψήφου. Αυτές οι συνελεύσεις λειτουργούν και ως νομοθετικό και ως δικαστικό σώμα. Τα μέλη της κοινότητας είναι ελεύθερα να κάνουν ό,τι θέλουν, αρκεί οι ενέργειές τους να μην προκαλούν κακό στους άλλους, σύμφωνα με την αρχή του Νηλ: «Ελευθερία, όχι ελεύθερη άδεια να κάνεις ό,τι θέλεις» (στο πρωτότυπο: "Freedom not License"). Η αρχή αυτή επεκτείνεται και στην ελευθερία των μαθητών να επιλέγουν ποια μαθήματα, έως και κανένα, θα παρακολουθήσουν.

Το Σάμερχιλ ιδρύθηκε το 1921 στο Χέλεραου κοντά στη Δρέσδη της Γερμανίας από τον Νηλ στα πλαίσια του «Νέου Σχολείου». Όμως, ο Νηλ ήταν δυσαρεστημένος από το ήθος του Νέου Σχολείου και έτσι μετακινήθηκε στο Ζόνταγκμπεργκ της Αυστρίας. Εξ αιτίας της εχθρότητας του τοπικού πληθυσμού, μετακινήθηκε ξανά το 1923 στο Λάιμ Ρέτζις της Αγγλίας. Το κτίσμα στο Λάιμ Ρέτζις λεγόταν Σάμερχιλ, και από εκεί πήρε και το όνομά του το σχολείο. Το 1927 μετακινήθηκε στην τωρινή του τοποθεσία, στο Σάφολκ του Λέιστον στην Αγγλία. Αναγκάστηκε να μετακινηθεί ξανά κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, προσωρινά αυτή τη φορά, στο Φέστινιογκ της Ουαλίας, προκειμένου η τοποθεσία να χρησιμοποιηθεί ως στρατόπεδο εκπαίδευσης του Βρετανικού Στρατού.
Ύστερα από τον θάνατο του Νηλ το σχολείο ανέλαβε η γυναίκα του Ένα, έως το 1985.
Σήμερα λειτουργεί ως ολοήμερο (οικοτροφείο) και ως ημερήσιο σχολείο που καλύπτει και τις δύο πρώτες βαθμίδες της εκπαίδευσης. Επικεφαλής του είναι τώρα η κόρη του Νηλ, Ζωή Νηλ Ρέντχεντ.

Παρόλο που η ίδρυση του μπορεί βάσιμα να προσδιοριστεί σε διαφορετικές ημερομηνίες, το ίδιο το σχολείο σημειώνει το 1921 ως τη χρονιά της ίδρυσής του.

Διαβάστε περισσότερα >>

Δείτε την ταινία

Διαβάστε περισσότερα »

ΦΑΣΙΣΜΟΣ Α.Ε.

Πρώτη προβολή του ντοκιμαντέρ ΦΑΣΙΣΜΟΣ Α.Ε

Οι δημιουργοί του Debtocracy και του Catastroika επιστρέφουν με ένα νέο ντοκιμαντέρ.
Θέλουμε να σας διηγηθούμε μικρές, άγνωστες ιστορίες από το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον του φασισμού και τις διασυνδέσεις του με τα οικονομικά συμφέροντα κάθε εποχής. Θα ταξιδέψουμε από την Ιταλία του Μουσολίνι, στην Ελλάδα της κατοχής, του εμφυλίου και της δικτατορίας και από τη ναζιστική Γερμανία του Χίτλερ στο σήμερα. Το νέο ντοκιμαντέρ θα συνεχίσει στα βήματα του Debtocracy και του Catastroika, όπου περιγράψαμε τα αίτια της κρίσης χρέους, τις επιπτώσεις του μνημονίου, την κατάλυση της δημοκρατίας και το ολοκληρωτικό ξεπούλημα της χώρας.

Διαβάστε περισσότερα »

Ποιος θυμάται τον Λούη Τίκα;

Πριν φύγει έβγαλε μια φωτογραφία φορώντας την παραδοσιακή κρητική στολή και την άφησε ως ενθύμιο στους συγγενείς του. Δεν επρόκειτο να ξανανταμωθούν.

Ο Ηλίας Σπαντιδάκης, από τα Λούτρα Ρεθύμνου, γνωστός στις ΗΠΑ με το εξαμερικανισμένο όνομα Luis Tikas, υπήρξε ένας από τους μάρτυρες του Αμερικανικού Εργατικού κινήματος του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα: Ένα κίνημα που αντιμετωπίστηκε και τελικά αποδυναμώθηκε με πρωτοφανή βία και την συμπαιγνία κυβέρνησης, εταιρειών, ιδιωτικών αστυνομικών, πολιτοφυλακών και μαφίας - ακόμα και η καινούρια τότε πολεμική αεροπορία των ΗΠΑ χρησιμοποιήθηκε εναντίον των απεργών, στην μεγαλύτερη ένοπλη εργατική εξέγερση στην ιστορία των ΗΠΑ, την μάχη του Blair Mountain.

Ο Λούις Τίκας, ήταν ένας από τους ηγέτες της Μεγάλης Απεργίας των ανθρακωρύχων στο Κολοράντο [εμφανίζεται σωστά μόνο σε IE δυστυχώς], ο οποίος δολοφονήθηκε εν ψυχρώ από τους εθνοφρουρούς που έστειλε η πολιτεία εναντίον των ανθρακωρύχων προασπιζόμενη τα συμφέροντα του Rockefeller κατά την διάρκεια της σφαγής στο Λάντλοου, στις 20 Απριλίου του 1914, σαν σήμερα πριν από 93 χρόνια, ένα από τα 18 θύματα εκείνης της ημέρας - τα 11 από τα οποία ήταν παιδιά.

Προκαλεί εντύπωση σήμερα ο βαθμός της γενικής άγνοιας στις ΗΠΑ για την όψη αυτή της ιστορίας της χώρας. Ενδεικτικό παράδειγμα της εξαφάνισης των (μακρών και αιματηρότατων) εργατικών αγώνων από την συλλογική μνήμη της χώρας, αποτελεί το παράδοξο της Εργατικής Πρωτομαγιάς. Παρότι καθιερώθηκε για να τιμήσει τους νεκρούς του Σικάγο το 1886, το επίσημο εργατικό κίνημα κράτησε αποστάσεις και η μνήμη των γεγονότων διατηρείται μόνο μέσα στα αποδυναμωμένα συνδικάτα, στην ακτιβιστική αριστερά και στις σχολές ιστορίας των Αμερικανικών πανεπιστημίων.

Σημειώνω πως η μάχη στο Σικάγο πρίν από 120 σχεδόν χρόνια είχε γίνει για το οκτάωρο. Και ανάμεσα στα αιτήματα των ανθρακωρύχων του Κολοράντο ήταν πάλι το οκτάωρο. Μια μάχη που από ότι φαίνεται κερδήθηκε και χάνεται ήδη, για να ξαναγίνει σήμερα πάλι εξαιρετικά επίκαιρη σε όλον τον κόσμο...

Επίμετρον:
1. Τα αιτήματα των απεργών του Κολοράντο ήταν

- η αναγνώριση του συνδικάτου
- το οκτάωρο εργασίας
- η εκλογή από τους εργάτες των επιστατών
- Πληρωμή για τις ώρες εργασίας που δεν είχαν άμεση σχέση με την εξώρυξη άνθρακα (π.χ. συντήρηση των υποστυλωμάτων, καθαρισμός των στοών κττ)
- αύξηση μισθών
- δικαίωμα συναλλαγών σε οποιοδήποτε κατάστημα (είχαν το δικαίωμα να ξοδεύουν τα χρήματά τους μόνο σε καταστήματα που ανήκαν στην εταιρεία)
- το δικαίωμα επιλογής των γιατρών (τους επέλεγε αναγκαστικά η εταιρεία γα αυτούς - για προφανείς λόγους)
- επιλογή μέρους κατοικίας (αναγκαστικά στεγάζονταν στις κατοικίες που ενοικίαζε η εταιρεία)
- εφαρμογή των νόμων περί ορυχείων του Κολοράντο

και κάποια ακόμα.

2. Οι αρχές της ελεύθερης εργασίας: It is a Great principle

Από την κατάθεση του Rockefeller σε επιτροπή του Κογκρέσου των ΗΠΑ για τις απεργίες στα ορυχεία του στο Κολοράντο:

CHAIRMAN: And you are willing to go on and let these killings take place . . . rather than go out there and see if you might do something to settle those conditions?

ROCKEFELLER: There is just one thing . . . which can be done, as things are at present, to settle this strike, and that is to unionize the camps; and our interest in labor is so profound . . . that interest demands that the camps shall be open [nonunion] camps that we expect to stand by the [Colorado Fuel and Iron Company] officers at any cost. . . .

CHAIRMAN: And you will do that if it costs all your property and kills all your employees?

ROCKEFELLER: It is a great principle.

CHAIRMAN: And you would do that rather than recognize the right of men to collective bargaining? Is that what I understand?

ROCKEFELLER: No, sir. Rather than allow outside people to come in and interfere with employees who are thoroughly satisfied with their labor conditions -- it was upon a similar principle that the War of the Revolution was carried on. It is a great national issue of the most vital kind.

3. Έλληνες στην Γιούτα

Από την ιστορία των Ελλήνων μεταναστών στην πολιτεία της Γιούτα. Παραθέτω αποσπάσματα που ενδέχεται να παραπέμπουν και σε σύγχρονες συζητήσεις (με το συμπάθιο για τα εκτενή παραθέματα):

- Εξαγάγοντας το νταβατζιλίκι,
Ο πατριώτης μας Λεωνίδας Σκληρής, έμπορος Ελλήνων μεταναστών:

...With representatives in every industrial center and his alliances with labor agents in the surrounding states, Skliris became the leading labor agent in the Midwest and West. Job-seekers were forced to present notes from his office in Salt Lake City. In return, Skliris charged each immigrant an exorbitant fee of from twenty to fifty dollars, a percentage of it going to mine bosses. An additional monthly payment to Skliris of a dollar was deducted from the worker's wages by the companies...

- Για όλα φταίνε οι μετανάστες:

... Like other Mediterranean immigrants, the Greeks experienced intense discrimination. Their wages were lower than those of Americans, they were segregated on railroad gangs and often assigned the more dangerous work, and they were prohibited from living in and buying property in certain areas. The general population, apprehensive at the sudden appearance of hundreds of dark, single men, were openly hostile...

...The Greeks, at first maligned by American labor for taking jobs at lower wages, soon attracted the interest of union leaders by going on strike in 1909 at the Murray smelter. In the 1912 Bingham strike the union realized it would have to bring in the Greeks, who constituted the greatest number of workers, or the effort would fail. The Greeks joined the strike principally to have Leonidas Skliris removed as their representative. Even though the strike was lost, Skliris was forced out of his lucrative position.

The year 1912 was an important one for the Greek--the Balkan Wars involving Greece, Turkey, and Bulgaria had begun and the Greeks in Utah answered Greece's call for reservists to return to fight against their traditional enemies. More than 200 Utah Greeks left for the homeland. Americans viewed this manifestation of national ties as additional evidence that Greeks could never be Americanized.

As World War I began in Europe, animosity toward the new immigrants from the Mediterranean and the Balkans increased, and reached hysterical proportions when America entered the war. Thinking themselves merely sojourners in America, with few of them being citizens, Greek men were initially reluctant to serve in America's forces. The Greeks were signaled out for abuse because of the large amounts of money they sent back to Greece, greater than that sent by other immigrant groups. Americans also resented the marriages between Greeks and American girls. Two lynchings of Greeks at this time barely were prevented by countrymen: in Salt Lake City a Greek who had killed the brother of Jack Dempsey, the boxer, was attacked as was another in Carbon County who had given an American girl a ride in his new automobile.

Although 349 Greeks served in the America army (14 were killed) and received instant citizenship, anti-immigrant editorials increased. The 1922 Carbon County strike exploded in tumult. The Greeks became the most militant group after one of their men was killed by a deputy sheriff. Union activity and, particularly, striking were condemned as un-American; immigrants who participated in these activities were characterized as ingrates and unfit for American citizenship. The apogee was reached in the 1923-24 Ku Klux Klan campaigns. The Klan burned crosses in Salt Lake City and in the industrial towns and camps, marched down streets, sent threatening letters to businessmen, and rampaged through Greek stores in Helper and forced out the American waitresses and clerks and warned them not to work for Greeks. The KKK, however, lost ground in the face of united efforts by the immigrants and the Catholic Knights of Columbus. Discrimination became more covert.

4. From Crete to Colorado, ένα ποιήμα για τον Τίκα, και ένα τραγούδι. Ένα τραγούδι του Woody Guthrie για το Ludlow.

Η Λαμπρινή Θωμά και ο Νίκος Βεντούρας μιλούν για το ντοκιμαντέρ τους, «Παλληκάρι, ο Λούης Τίκας και η Σφαγή του Λάντλοου», μια μοναδική καταγραφή μίας από τις σημαντικότερες στιγμές του αμερικανικού εργατικού κινήματος, που σημαδεύτηκε από τη δολοφονία του Έλληνα μετανάστη συνδικαλιστή Ηλία Σπαντιδάκη (Λούη Τίκα). 

 

Συνέντευξη στον Κώστα Εφήμερο

Στις 20 Απριλίου κλείνουν 100 χρόνια από τη Σφαγή του Λάντλοου και τη δολοφονία του Λούη Τίκα, Έλληνα μετανάστη, ανθρακωρύχου και ενεργού συνδικαλιστή, από την Εθνοφρουρά του Κολοράντο, η οποία προάσπιζε τα συμφέροντα των Ροκφέλερ ενάντια στους εργαζόμενους. Ήταν και τότε, όπως φέτος, μέρες του Πάσχα.

«Είναι από τις σημαντικότερες στιγμές στην ιστορία του εργατικού κινήματος των ΗΠΑ, είναι από τις στιγμές που άλλαξαν όχι μόνο την ιστορία αλλά και την ίδια την ιστορική προσέγγιση. Να σου πω μόνο ότι, ο διασημότερος ιστορικός της αμερικανικής αριστεράς, ο Χάουαρντ Ζιν, αποφασίζει να ασχοληθεί με τη λαϊκή ιστορία των ΗΠΑ όταν πρωτοέρχεται σε επαφή με το Λάντλοου. Κι ύστερα, η σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα, η καταπάτηση κάθε εργατικού δικαιώματος, που κερδίσαμε με αίμα, και η κατάσταση με τους μετανάστες κάνουν την ιστορία επίκαιρη, έναν αιώνα μετά. Η παραλληλία δείχνει ξεκάθαρα πού βρισκόμαστε και ποιος είναι ο δρόμος μας, νομίζω. Όμως, δεν ήταν μόνον αυτό. Υπήρξε προσωπική σχέση, επαφή. Ερωτευτήκαμε αυτόν τον υπέροχο Έλληνα, τον Λούη Τίκα, αλλά και τους ανθρώπους που κρατούν ζωντανή τη μνήμη του, από τη στιγμή που πατήσαμε το πόδι μας στο Λάντλοου, στο Κολοράντο. Αυτή η επαφή, με τη μνήμη και με τους ολοζώντανους φορείς της, ήταν που μας οδήγησε να αναζητήσουμε τα βήματα του Ηλία Σπαντιδάκη, του Λούη μας, και να αποφασίσουμε πως έπρεπε οπωσδήποτε να γίνει ντοκιμαντέρ η ιστορία, να αποκτήσει τη δύναμη, από την εικόνα, να νικήσει και το χρόνο και την απόσταση», λέει η Λαμπρινή Θωμά, που μαζί με το φωτογράφο και σκηνοθέτη Νίκο Βεντούρα δούλεψαν το ντοκιμαντέρ «Παλληκάρι - Ο Λούης Τίκας και η Σφαγή του Λάντλοου», που σε λίγες ημέρες παρουσιάζεται στο 16ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης.

«Ήμασταν οι πρώτοι Έλληνες δημοσιογράφοι που έφτασαν εκεί, στο Λάντλοου, το 2007. Για να φωτογραφίσω την πρώτη φορά, πηδήσαμε μαντρότοιχους», γελάει ο Νίκος. «Οδηγός μας, ο τραγουδοποιός Φρανκ Μάνινγκ, ο οποίος και μας σύστησε στον Ντέιβιντ Μέισον, τον πολιτειακό ποιητή του Κολοράντο, που έχει γράψει ένα συγκλονιστικό ποίημα χιλίων στίχων για το Λάντλοου.. Μετά τη δημοσίευση του άρθρου, στη Sport Day και στο κυριακάτικο περιοδικό της το SMS, δεν ησυχάσαμε. Ξέραμε ότι έπρεπε να ξαναπούμε αυτήν την ιστορία, έτσι που να φτάσει σε περισσότερο κόσμο. Κι όταν ήρθε η Κρίση, ήμασταν πια σίγουροι.».

«Αρχικά συγκεντρώσαμε υλικό και κάναμε τη σχετική έρευνα στη βιβλιογραφία. Έτσι “συναντηθήκαμε” μεσα από τα βιβλία με τον Elliott Gorn, τον κατ’ εξοχήν ειδικό στη Mother Jones, με τον Thomas G. Andrews, που έχει γράψει ένα εξαίρετο πόνημα πάνω στους πολέμους του Κάρβουνου στο Κολοράντο και με τον Κωστή Καρπόζηλο της Ταξισυνειδησίας, που έχει κάνει καταπληκτική έρευνα πάνω στους Ελληνοαμερικανούς αριστερούς του 20ου αιώνα», συμπληρώνει η Λαμπρινή.

«Η πρώτη μας απόπειρα για την παραγωγή του ντοκιμαντέρ έγινε το 2010, όταν ήρθαμε σε επαφή με τον Ζήση Παπανικόλα, τον κατ' εξοχήν ειδικό στο θέμα, και προσπαθήσαμε, χωρίς όμως ανταπόκριση, να δούμε αν μπορεί να βρεθεί κάποια χορηγία. Δεν το βάλαμε όμως κάτω, αποφασίσαμε να προχωρήσουμε με όσα μέσα διαθέτουμε οι ίδιοι», λέει.

«Θελήσαμε να πούμε την ιστορία, που άφησε βαθιά σημάδια στην ιστορία των ΗΠΑ, να θυμίσουμε την τέχνη που γεννήθηκε από το Λάντλοου, από το λαϊκό τραγούδι της εποχής ως την επώνυμη σύγχρονη ποίηση - αν και, μεταξύ μας, δε μπορέσαμε να χρησιμοποιήσουμε όλα όσα θέλαμε, γιατί όταν μάθαμε τι απαιτούνταν για τα δικαιώματα λχ του υπέροχου τραγουδιού του Γούντυ Γκάθρυ που κράτησε τη μνήμη ζωντανή, τρομάξαμε και φυσικά δε χρησιμοποιήσαμε το τραγούδι! Δεν ήταν μόνο η ιστορία, ήταν κι οι άνθρωποι. Να σου πω την αλήθεια, γι' αυτό αγαπάω τη δημοσιογραφία, είναι οι άνθρωποι η αιτία της αγάπης μου. Και καταγράψαμε συγκλονιστικούς ανθρώπους. Τον Φράνκ Μάννινγκ και την προσωπική του διαδρομή, τον τρόπο που ανακάλυψε ότι ο πατέρας του είχε πάρει το όνομα Λιούις από τον Λούη Τίκα, τον ξέραμε, και θέλαμε οπωσδήποτε και την ιστορία του και το υπέροχο και βραβευμένο τραγούδι του για το Λούη. Από ανθρώπινης άποψης, για εμας ήταν αποκάλυψη η Ανελίζ Μπονακίστα, δισέγγονη ανθρακωρύχου και ιστορικός, που μας μίλησε για το όπλο του προπάππου Αμπρόζιο Μπονακίστα, του συμπολεμιστή του Λούη, η οποία κουβαλάει τόσο ζωντανό το βίωμα που λες και καταργεί το χρόνο. Κι αυτό ήταν κάτι που συναντήσαμε σε ολόκληρη την περιοχή, όχι μόνον σε όσους κάναμε συνέντευξη.».

Ζητάω από τη Λαμπρινή να διηγηθεί κάποια περιστατικά. «Τι να σου πω; στο Γουόλσεμπεργκ, εκεί που τρώγαμε με μια ντόπια ερευνήτρια και δασκάλα, ήρθε το 20χρονο γκαρσόνι να μας ρωτήσει αν άκουσε καλά, αν όντως ετοιμάζουμε ντοκιμαντέρ για το Λάντλοου, και ζήτησε από τη συνομιλήτριά μας να ανοίξουν το παλιό, ιστορικό σινεμά, αν είναι, για την προβολή. Έλαμπε ολόκληρος! Στο Λάντλοου, στο μνημείο, ένας 25άρης Καναδός ανθρακωρύχος που συναντήσαμε τυχαία και που είχε κάνει όλο το ταξίδι για προσκύνημα, αρνήθηκε μεν να μας μιλήσει, γιατί αυτό ήταν για κείνον κάτι πολύ προσωπικό, αλλά μου είπε βουρκωμένος - ένας άντρας ως εκεί πάνω!- ότι ήταν πολύ ωραίο αυτό που κάνουμε.».

Συνολικά πήρε πάνω από τέσσερα χρόνια η προετοιμασία, η μελέτη της ιστορίας, η αναζήτηση των ανθρώπων που θα μιλούσαν. Τα λεφτά δεν βρέθηκαν, αλλά όταν όλα ήταν έτοιμα, αποφάσισαν ότι αυτό δεν έπρεπε να σταθεί εμπόδιο. Σε μια χρεωμένη Ελλάδα, μία ακόμα παραφουσκωμένη πιστωτική κάρτα δεν αποτελεί πρωτοτυπία.

«Φυσικά υπήρχαν έξοδα. Σημαντικά, αλλά όχι τόσο μεγάλα που να μας εμποδίσουν, καθώς οι νέες τεχνολογίες συμπιέζουν το κόστος, ειδικά αν ξέρεις να χρησιμοποιήσεις φωτογραφικές κάμερες με δυνατότητα βίντεο, οι οποίες υπερέχουν από τις συμβατικές βιντεοκάμερες. Είχαμε εξάλλου καλούς φίλους που μας βόηθησαν όταν προέκυψε θέμα ρευστότητας. Ειδικά θα αναφέρω τον συνεργάτη της Λαμπρινής στις εκπομπές της, τον Παναγιώτη Ανδριόπουλο, και τον καθηγητή του USCD και εξαιρετικό φίλο, Γιάννη Παπακωνσταντίνου, ο οποίος μας φιλοξένησε και μας βοήθησε όταν κάποια αναδρομικά στα οποία προσβλέπαμε καθυστέρησαν», λέει ο Νίκος.

«Δεν θέλω πάντως να δώσω την εντύπωση ότι ήταν τραγικά τα πράγματα. Και φίλους είδαμε και εκδρομές κάναμε εκτός γυρισμάτων, δεν μας έλλειψε τίποτε. Για εμάς, άλλωστε, εκτός από το γύρισμα, το οποίο ήταν σχετικά εύκολο, ήταν και ταξίδι ανακάλυψης και αναψυχής, γιατί αγαπάμε την Αμερική και τους απέραντους δρόμους της. Εν πάσει περιπτώσει, τα καταφέραμε, αγοράσαμε εξοπλισμό, εισιτήρια, πληρώσαμε έναν βοηθό κλπ, βάζοντας πολλή προσωπική δουλειά - έρευνα, επαφές, γράψιμο, σενάριο, σκηνοθεσία, μοντάζ, ήχο τα κάναμε όλα μόνοι. Σε άλλα είχαμε και τη βοήθεια των φίλων μας - κάποιοι μας βοήθησαν στο τράνσκριπτ, άλλοι στη μετάφραση, έχουμε μέχρι και δωρεάν μουσική γραμμένη ειδικά για το ντοκιμαντέρ από τον αδελφό μου, που είναι κλασσικός μουσικός».

«Υπήρξαν φάσεις που σκεφτήκαμε να απευθυνθούμε στο κοινό, να ζητήσουμε χρηματοδότηση. Όμως, τελικά, το είδαμε λίγο ακτιβιστικά», συμπληρώνει η Λαμπρινή. «Είμαστε τυχεροί να έχουμε και οι δύο δουλειά, και αφού δεν πληρωνόμαστε και αφού οι φίλοι μας βοήθησαν δωρεάν, ε, είπαμε θα μας πάρει κανά-δυο χρόνια να ξεχρεώσουμε μεν, μπορούμε να επιβιώσουμε όμως - πώς να ζητήσουμε από τον κόσμο που δεν έχει; Ύστερα, καλύτερα να δώσουν στο The Press Project ό,τι θα έδιναν για το ντοκιμαντέρ, ώστε να κρατήσουμε ενεργούς τους server και να συνεχίσουμε το πυρ κατά βούλησιν κατά των δυνάμεων του σκότους!», γελάει. «Και πάλι, ίσως τους χρειαστούμε αργότερα. Υπάρχει μια τεράστια, παραγνωρισμένη ιστορία, η ιστορία των Ελλήνων εργατών και εργαζομένων έξω από τα σύνορά μας - ιστορία που είναι γεμάτη αγωνιστές και στιγμές μοναδικής ομορφιάς του ανθρώπου, οι οποίες παραμένουν μακριά από το ευρύ κοινό. Λέμε λοιπόν να βουτήξουμε στα βαθιά. Με τον Νίκο δουλεύουμε δέκα χρόνια μαζί, έγραφα και φωτογράφιζε επαγγελματικά για χρόνια, δεν χρειάζεται σχεδόν να μιλάμε πια, βλέπουμε τον κόσμο με το ίδιο βλέμμα. Ξέρω πως θα τα καταφέρουμε. Κι όχι μόνο γιατί αγαπάμε τη δουλειά μας και μας δίνει τεράστια χαρά η ίδια η δημιουργία, αλλά και γιατί είμαστε πια βέβαιοι ότι οι ιστορίες αυτές σε περιμένουν μαζί με καταπληκτικούς ανθρώπους και την αλήθεια τους.».

Πηγή  http://www.thepressproject.gr

 Σχετικό βίντεο

Louis Tikas Λούης Τίκας - Ηλίας Σπαντιδάκης Σελίδα facebook

Διαβάστε περισσότερα »

Χρειάστηκαν εκατομμύρια χρόνια για να γίνουν τα τέσσερα πόδια δύο..

Το 1956 κι αφού ήδη έχει περάσει 8 χρόνια στην εξορία, μεταφέρεται στην Αθήνα για να δικαστεί -με την κατηγορία της εσχάτης προδοσίας- για το βιβλίο του «Βουρκωμένες μέρες» και συγκεκριμένα για το διήγημα «Οι λύκοι ανεβαίνουν στον ουρανό».


Αφού διαβάστηκε το κατηγορητήριο ερωτώμενος από τον πρόεδρο περί της ενοχής του απαντά:
«Ναι, είμαι ένοχος. Όχι όμως γι’ αυτά που έγραψα, αλλά γι’ αυτά που δεν έγραψα και ακριβώς γιατί δεν τα έγραψα. Κατηγορούμαι ότι έγραψα για τους απλούς ανθρώπους, για τους ανθρώπους του μόχθου, για τους φτωχούς. Μα για ποιους έπρεπε να γράψω; Εγώ αυτούς γνώρισα, αυτούς αγάπησα, μαζί τους μοιράστηκα και τις χαρές και τις πίκρες μου. Δίπλα τους γεύτηκα κι εγώ την πίκρα της εκμετάλλευσης και της κοινωνικής αδικίας και ήταν οι μόνοι που μου συμπαραστάθηκαν. Γι’ αυτό και αισθάνομαι φταίχτης που δεν έγραψα όσα έπρεπε να γράψω γι’ αυτούς».

Στη συνέχεια καταθέτουν μάρτυρες κατηγορίας και υπεράσπισης. Ανάμεσά τους ο Κώστας Βάρναλης την κατάθεση του οποίου αξίζει να διαβάσει κανείς (στο βιβλίο «Η δίκη του Μενέλαου Λουντέμη», εκδόσεις ΟΛΥΜΠΙΑ – Στρουμπούκης που φοβάμαι όμως ότι είναι εξαντλημένο).

Τέλος ο Λουντέμης καλείται να απολογηθεί και κάνει μια αναδρομή στη ζωή του και περιγράφει μαζί με το δράμα το δικό του το δράμα ενός ολόκληρου λαού. Όταν φτάνει να περιγράψει το δράμα του παιδιού του όταν ο ίδιος βρισκόταν στη Μακρόνησο ο πρόεδρος παρατηρεί: «Απορώ … πώς δεν υπογράψατε μια δήλωση για να σώσετε από τη δοκιμασία εσάς και το παιδί σας…».

Και ο Λουντέμης απαντά:
«Χρειάστηκαν εκατομμύρια χρόνια για να γίνουν τα τέσσερα πόδια δύο. Δεν θα τα κάμω πάλι τέσσερα εγώ!»

Διαβάστε περισσότερα »

Τετάρτη 9 Απρίλη: Κανένας στη δουλειά, όλοι στο δρόμο ενάντια σε κυβέρνηση και τρόικα

Διαβάστε περισσότερα »

Το Τέλος της Καπιταλιστικής Εποχής και το Μέλλον των Συνεργατικών Κοινών.

Η καπιταλιστική εποχή τελειώνει… όχι γρήγορα, αλλά αναπόφευκτα. Ένα νέο οικονομικό πρότυπο – Τα Συνεργατικά Κοινά (Collaborative Commons)– κερδίζει έδαφος στον απόηχο του καπιταλισμού και θα αλλάξει τον τρόπο που ζούμε. Ήδη βλέπουμε μπροστά μας την άνθηση μιας υβριδικής οικονομίας, μισή καπιταλιστική αγορά, μισή Συνεργατικά Κοινά. Τα δύο οικονομικά συστήματα συχνά δουλεύουν σε συνδυασμό και άλλες φορές ανταγωνιστικά. Προκύπτουν συνεργασίες ανάμεσα στις περιμέτρους τους, όπου μπορούν να προσθέσουν αξία το ένα στο άλλο, ενώ επωφελούνται τα ίδια. Και άλλες φορές, είναι βαθιά ανταγωνιστικά, προσπαθώντας το ένα να απορροφήσει το άλλο.
Παρόλο που τα σημάδια της μεγάλης αναδιαμόρφωσης σε ένα νέο οικονομικά σύστημα είναι ακόμα αχνά και κατά ένα μεγάλο μέρος ατεκμηρίωτα, τα Συνεργατικά Κοινά ανεβαίνουν και μέχρι το 2050, θα γίνουν το κυρίαρχο οικονομικό μοντέλο στον κόσμο. Ένα συνεχώς εξορθολογισμένο και έμπειρο καπιταλιστικό σύστημα θα συνεχίσει να υπάρχει στα άκρα της νέας οικονομίας, βρίσκοντας αρκετές αδυναμίες να εκμεταλλευτεί, κυρίως σαν συλλέκτης υπηρεσιών και λύσεων δικτύου, επιτρέποντας στον εαυτό του να ανθίσει σαν ένας δυνατός ακρογωνιαίος παίκτης της νέας οικονομίας, αλλά δεν θα είναι το κυρίαρχο μοντέλο πια.

Αυτό που υπονομεύει το ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα είναι η δραματική επιτυχία των συνιστωσών που το κυβερνούν. Στην καρδιά του καπιταλισμού βρίσκεται η αντίφαση στον μηχανισμό με τον οποίο λειτουργεί που τον έχει στείλει ψηλά στα διοικητικά ύψη, αλλά τώρα τον ωθεί προς τον τέλος: ο εγγενής δυναμισμός των ανταγωνιστικών αγορών που ωθούν την παραγωγικότητα και ρίχνουν χαμηλά το οριακό κόστος, δίνοντας την δυνατότητα στις επιχειρήσεις να μειώνουν τις τιμές των προϊόντων τους και των υπηρεσιών τους με στόχο να κερδίσουν περισσότερους πελάτες και μέρος της αγοράς. (Οριακό κόστος είναι το κόστος παραγωγής συμπληρωματικών αγαθών ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας, καθώς το σταθερό κόστος δεν μετριέται) Ενώ οι οικονομολόγοι πάντα καλωσόριζαν τη μείωση του οριακού κόστους, δεν περίμεναν ποτέ την πιθανότητα μιας τεχνολογικής επανάστασης που μπορεί να φέρει το οριακό κόστος κοντά στο μηδέν, κάνοντας τα αγαθά και τις υπηρεσίες σχεδόν δωρεάν, άφθονα και όχι πια έρμαια των διαθέσεων της αγοράς.
Το φαινόμενο του σχεδόν μηδενικού οριακού κόστους έχει φέρει ήδη χάος στη βιομηχανία της διασκέδασης, στις επικοινωνίες και στις εκδοτικές επιχειρήσεις καθώς όλο και περισσότερη πληροφορία είναι διαθέσιμη ελεύθερα σε δισεκατομμύρια ανθρώπους. Σήμερα, πάνω από το 40% της ανθρώπινης φυλής παράγει την δική του μουσική, τα δικά του βίντεο, τις ειδήσεις και τη δική του γνώση σε σχεδόν φτηνά κινητά και υπολογιστές και τη διαμοιράζεται με σχεδόν μηδενικό οριακό κόστος σε έναν συνεργατικό διαδίκτυο κόσμο. Και τώρα η επανάσταση του μηδενικού οριακού κόστους έχει ξεκινήσει να επηρεάζει και άλλους εμπορικούς τομείς, όπως την ανανεώσιμη ενέργεια, την είσοδο του τρισδιάστατου εκτυπωτή και τη διαδικτυακή ανώτατη εκπαίδευση. Υπάρχουν ήδη εκατομμύρια “prosumers” (consumer – producer) καταναλωτές που έχουν γίνει οι ίδιοι παραγωγοί και που παράγουν το δικό τους πράσινο ηλεκτρισμό σε σχεδόν μηδενικό οριακό κόστος σε όλο τον κόσμο. Υπολογίζεται ότι γύρω στους 100.000 χομπίστες χρησιμοποιούν λογισμικό Ανοιχτού Κώδικα και ανακυκλώσιμη πλαστική πρώτη ύλη για να κατασκευάσουν τα δικά τους τρισδιάστατα αγαθά σε σχεδόν μηδενικό οριακό κόστος.Εντωμεταξύ, έξι εκατομμύρια μαθητές είναι αυτή τη στιγμή εγγεγραμμένοι στα MOOCs (Massive Open Online Courses) που λειτουργούν σχεδόν σε μηδενικό οριακό κόστος και διδάσκονται από μερικούς από τους πιο επιφανείς καθηγητές στον κόσμο.
Η δυσκολία να αντιληφθούμε τι είναι το σχεδόν μηδενικό οριακό κόστος είναι κατανοητή.
Πολλοί, όχι όμως όλοι, από την παλιά φρουρά στην εμπορική αρένα δεν μπορούν να φανταστούν πως η οικονομική ζωή θα συνεχίσει σε ένα κόσμο όπου τα περισσότερα αγαθά και οι υπηρεσίες είναι σχεδόν δωρεάν, το κέρδος έχει πεθάνει, η ιδιοκτησία δεν έχει σημασία και η αγορά είναι περιττή. Τότε τι;
Μια δυνατή νέα τεχνολογική πλατφόρμα αναδύεται με τη δυνατότητα να μειωθεί το οριακό κόστος σε όλους τους τομείς της καπιταλιστικής οικονομίας, με φοβερές επιπλοκές για την κοινωνία στο πρώτο μισό του 21ου αιώνα. Το Διαδίκτυο των Επικοινωνιών (Communications Internet) συγχωνεύται με το αρχάριο Διαδίκτυο Ενέργειας (Energy Internet) και το Διαδίκτυο Διαχείρισης Υλικού (Logistics Internet) σε μια πρωτοφανή έξυπνη υποδομή του 21ου αιώνα – με όνομα Διαδίκτυο Πραγμάτων (Internet of Things (IoT)). Το IoT θα συνδέει τα πάντα με όλους σε ένα ολοκληρωμένο διεθνές δίκτυο. Άνθρωποι, μηχανές, φυσικοί πόροι, παραγωγικές γραμμές, διαχείριση υλικών, διαδίκτυο, πλέγμα ηλεκτρισμού, καταναλωτικές συνήθειες, ροές ανακύκλωσης και σχεδόν κάθε όψη της οικονομικής και κοινωνικής ζωής θα είναι συνδεδεμένα μέσω αισθητήρων και λογισμικού στην πλατφόρμα του Διαδικτύου των Πραγμάτων συνεχώς ταΐζοντας με Μεγάλα Δεδομένα (Big Data) κάθε κόμβο – επιχειρήσεις, σπίτια, οχήματα – κάθε στιγμή σε πραγματικό χρόνο. Ο καθένας θα έχει πρόσβαση στο IoT και θα χρησιμοποιεί Μεγάλα Δεδομένα και αριθμούς για να αναπτύξει προγνωστικούς αλγόριθμους που μπορούν δραστικά να αυξήσουν την παραγωγικότητα και να μειώσουν το οριακό κόστος παραγωγής και παράδοσης μιας τεράστιας ποικιλίας φυσικών αγαθών και υπηρεσιών σχεδόν στο μηδέν όπως γίνεται τώρα με τα αγαθά πληροφορίας.
Χαμένοι στον ενθουσιασμό με την ιδέα του Διαδικτύου των Πραγμάτων, διαφαίνεται ότι συνδέοντας του πάντες και όλα σε ένα διεθνές δίκτυο που οδηγείται από την παραγωγικότητα θα οδηγηθούμε γρηγορότερα στην εποχή των σχεδόν δωρεάν προϊόντων και υπηρεσιών και με αυτό, στην συρρίκνωση του καπιταλισμού στο επόμενο μισό του αιώνα. Το ερώτημα είναι τι είδους οικονομικό σύστημα θα χρειαστούμε για να οργανώσουμε οικονομική δραστηριότητα που είναι σχεδόν δωρεάν και διαμοιράσιμο. 

Είμαστε συνηθισμένοι στο να σκεφτόμαστε ότι η καπιταλιστική αγορά και οι κυβερνήσεις είναι οι δύο τρόποι για να οργανωθεί η οικονομική ζωή και ξεχνάμε άλλα οργανωτικά μοντέλα στα οποία βασιζόμαστε καθημερινά για να έχουμε μια σειρά αγαθών και υπηρεσιών που καμία αγορά, ούτε κυβέρνηση μπορεί να προσφέρει. Τα Κοινά είναι προγενέστερα και της καπιταλιστικής αγοράς και της αντιπροσωπευτικής κυβέρνησης και είναι η πιο παλιά μορφή θεσμικής και αυτο-διαχεριζόμενης δραστηριότητας στον κόσμο.
Τα σύγχρονα Κοινά είναι εκεί που δισεκατομμύρια κόσμος εμπλέκεται σε κοινωνικές πλευρές της ζωής. Είναι φτιαγμένα από χιλιάδες στη κυριολεξία αυτο – διαχειριζόμενους, κυρίως δημοκρατικούς οργανισμούς που συμπεριλαμβάνουν εκπαιδευτικά ιδρύματα, οργανισμούς που ασχολούνται με την υγεία, φιλανθρωπίες, θρησκευτικά σώματα, τέχνες και πολιτιστικές ομάδες ερασιτεχνικές αθλητικές ομάδες, παραγωγικές και καταναλωτικές κοοπερατίβες, πιστωτικές ενώσεις, Ομάδες πίεσης και σχεδόν μιας ατέλειωτης λίστας επίσημων και ανεπίσημων οργανισμών που παράγουν κοινωνικό κεφάλαιο.
Αυτή τη στιγμή, τα κοινωνικά Κοινά μεγαλώνουν γρηγορότερα από την οικονομία αγοράς σε πολλές χώρες στον κόσμο. Φυσικά, τα κοινωνικά Κοινά δημιουργούν μεγαλύτερη κοινωνική αξία και όχι χρηματικής αξίας, όπως πολλοί οικονομολόγοι προβάλουν ως αντεπιχείρημα. Παρ’ όλα αυτά, η κοινωνική οικονομία είναι μια εντυπωσιακή δύναμη. Σύμφωνα με μια έρευνα σε 40 κράτη, τα μη-κερδοσκοπικά Κοινά είναι υπεύθυνα για 2.2 τρισεκατομμύρια δολάρια σε επιχειρησιακές δράσεις. Σε οκτώ χώρες από την έρευνα – συμπεριλαμβανομένων και των ΗΠΑ, του Καναδά, της Ιαπωνίας και της Γαλλίας – ο μη – κερδοσκοπικός τομέας βγάζει περίπου το 5% του ΑΕΠ. Στις ΗΠΑ, στον Καναδά και το Ηνωμένο Βασίλειο, ο μη – κερδοσκοπικός τομέας ξεπερνάει το 10% της εργατικής δύναμης. Ενώ η καπιταλιστική αγορά βασίζεται στο προσωπικό συμφέρον και οδηγείται από το υλικό κέρδος, τα κοινωνικά Κοινά έχουν κίνητρο τα συνεργατικά ενδιαφέροντα και οδηγούνται από την βαθιά επιθυμία να επικοινωνείς με τους άλλους και να μοιράζεσαι. Αν ο πρώτος υπερασπίζεται το δικαίωμα στην ιδιοκτησία, τη λογική caveat emptor (“Ας προσέξει ο αγοραστής”) και την ανάγκη για αυτονομία, ο δεύτερος υποστηρίζει την καινοτομία Ανοιχτού Κώδικα, τη διαφάνεια και την ανάγκη για κοινότητα.
Αυτό που καθιστά τα Κοινά πιο σχετικά από ποτέ σήμερα είναι ότι τώρα ιδρύουμε μια διεθνή τεχνολογική πλατφόρμα υψηλής τεχνολογίας της οποίας τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά πιθανώς βελτιώνουν τις ίδιες τις αξίες και τις αρχές λειτουργίας που δίνουν ζωή σε αυτόν τον πάρα πολύ παλιό θεσμό. Το Διαδίκτυο των Πραγμάτων είναι η τεχνολογική “αδελφή ψυχή” των αναδυόμενων Συνεργατικών Κοινών. Η νέα δομή φαίνεται να είναι διαμοιρασμένη από τη φύση της με στόχο να διευκολύνει στην συνεργασία και την αναζήτηση συνεργιών, καθιστώντας την, το ιδανικό τεχνολογικό πλαίσιο για να ανθήσει η κοινωνική οικονομία. Η λειτουργική λογική του Διαδικτύου των Πραγμάτων είναι να βελτιώσει την πλευρική ομότιμη παραγωγή (peer production), τη διεθνή πρόσβαση και περίληψη, τις ίδιες ευαισθησίες που είναι σημαντικές για τη δημιουργία και την εκκόλαψη του κοινωνικού κεφαλαίου στην κοινωνία των πολιτών. Ο σκοπός της νέα πλατφόρμας είναι να ενθαρρύνει μια κουλτούρα διαμοιρασμού, που είναι άλλωστε και αυτό για το οποίο πρόκεινται τα Κοινά. Είναι τα σχεδιαστικά χαρακτηριστικά του Διαδικτύου των Πραγμάτων που βγάζουν στο φως τα κοινωνικά Κοινά από τις σκιές, δίνοντας τους μια πλατφόρμα υψηλής τεχνολογίας να γίνει το κυρίαρχο οικονομικό πρότυπο του 21ου αιώνα.
Τα Συνεργατικά Κοινά επηρεάζουν εξαιρετικά την οικονομική ζωή. Οι αγορές έχουν αρχίσει να δίνουν την θέση τους στα δίκτυα, η ιδιοκτησία γίνεται όλο και πιο ασήμαντη σε σχέση με την πρόσβαση και το παραδοσιακό όνειρο που από κουρέλι γίνεσαι πλούσιος αντικαθίσταται από ένα νέο όνειρο μιας ζωής αέναης ποιότητας.
Εκατομμύρια άνθρωποι μεταφέρουν κομμάτια από την οικονομική τους ζωή από την καπιταλιστική αγορά στα Διεθνή Συνεργατικά Κοινά. Οι καταναλωτές – παραγωγοί δεν παράγουν και δεν διαμοιράζονται μόνο τις δικές τους γνώσεις, την δική τους διασκέδαση, την πράσινη ενέργεια και τα τρισδιάστατα προϊόντα σε σχεδόν μηδενικό οριακό κόστος και γράφονται σε μαζικά ανοιχτά διαδικτυακά μαθήματα σχεδόν δωρεάν στα Συνεργατικά Κοινά. Επιπλέον μοιράζονται αυτοκίνητα, σπίτια, ρούχα, εργαλεία, παιχνίδια και αμέτρητα άλλα αντικείμενα μεταξύ τους μέσω Κοινωνικών Δικτύων, με ενοικιάσεις, κλαμπ αναδιανομής και κοοπερατίβες σε χαμηλό ή μηδενικό οριακό κόστος. Ένα αυξανόμενος αριθμός ανθρώπων συνεργάζεται σε δίκτυα ιατρικής φροντίδας οδηγούμενη από τον ασθενή, για να βελτιωθούν οι διαγνώσεις και να βρεθούν νέες θεραπείες και γιατριές για αρρώστιες, πάλι με σχεδόν μηδενικό οριακό κόστος. Και νέοι κοινωνικοί “επιχειρηματίες” εγκαθιδρύσουν κοινωνικά υπεύθυνες επιχειρήσεις, χρηματοδοτούν με τη βοήθεια του κοινού νέες επιχειρήσεις (crowdfunding), και φτάνουν στο σημείο να δημιουργούν εναλλακτικά κοινωνικά νομίσματα στην νέα οικονομία. Το αποτέλεσμα είναι ότι η “ανταλλάξιμη αξία” στην αγορά συνεχώς αντικαθίσταται από την “αξία διαμοιρασμού” στα Συνεργατικά Κοινά.
Στην μάχη που εξελίσσεται ανάμεσα στην οικονομία ανταλλαγής και την οικονομία του διαμοιρασμού, οι περισσότεροι οικονομολόγοι προτάσσουν το επιχείρημα ότι αν όλα ήταν σχεδόν δωρεάν, δεν θα υπήρχε κίνητρο για καινοτομία και για εισαγωγή νέων προϊόντων και υπηρεσιών στην αγορά γιατί οι εφευρέτες και οι επιχειρηματίες δεν θα είχαν τρόπο να κάνουν απόσβεση στα αρχικά τους έξοδα. Παρ’ όλα αυτά εκατομμύρια καταναλωτές – παραγωγοί συνεργάζονται ελεύθερα στα Κοινωνικά Κοινά, δημιουργώντας νέες τεχνολογίες και λογισμικά, νέες μορφές διασκέδασης, νέα εκπαιδευτικά υλικά, νέα μέσα μαζικής ενημέρωσης, νέες πράσινες ενέργειες, νέα τρισδιάστατα εκτυπωμένα προϊόντα, νέες ομότιμες πρωτοβουλίες στον χώρο της ιατρικής φροντίδας και νέες μη- κερδοσκοπικές κοινωνικές επιχειρηματικές προσπάθειες που χρησιμοποιούν νομικές συμφωνίες Ανοιχτού Κώδικα ελευθερομένες από τους περιορισμούς της πνευματικής ιδιοκτησίας. Το αποτέλεσμα είναι ένα κύμα δημιουργικότητας το οποίο είναι εξίσου ίσο με την καινοτόμο άνθηση της καπιταλιστικής αγοράς τον 20ο αιώνα. 

Ενώ η καπιταλιστική αγορά δεν είναι πιθανόν να εξαφανιστεί, δεν πρόκειται πια να καθορίζει αποκλειστικά την οικονομική ατζέντα του ανθρώπινου πολιτισμού. Θα υπάρχουν και στο μέλλον αγαθά και υπηρεσίες των οποίων τα οριακά κόστη είναι αρκετά ψηλά για να εγγυηθούν την ανταλλαγή τους στις αγορές και να αποφέρουν αρκετό κέρδος για να εξασφαλίσουν επιστροφή επένδυσης. Αλλά σε ένα κόσμο στον οποίο ει δυνατόν, τα περισσότερα είναι σχεδόν δωρεάν και προς διαμοιρασμό, το κοινωνικό κεφάλαιο θα παίξει πολύ σημαντικότερο ρόλο από το οικονομικό κεφάλαιο, και η οικονομική ζωή θα αρχίσει να διεξάγεται όλο και περισσότερο στο επίπεδο των Συνεργατικών Κοινών.


Το κείμενο αυτό αποτελεί μετάφραση ενός αποσπάσματος του βιβλίου “ The Zero Marginal Cost Society: The Internet of Things, the Collaborative Commons, and the Eclipse of Capitalism” του Jeremy Rifkin και η πηγή είναι εδώ http://www.huffingtonpost.com/jeremy-rifkin/collaborative-commons-zero-marginal-cost-society_b_5064767.html

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »