26 Μαΐου 2013

Η Ευρώπη πεθαίνει

Όχι μόνο πληθυσμιακά - συγκριτικά πάντα με άλλες ηπείρους, αλλά κυρίως πνευματικά, ως πολιτισμικό σύνολο που βασίστηκε στις αξίες του δυτικού Διαφωτισμού. Το κοινωνικό μοντέλο της πολιτικής αντιπροσώπευσης έχει απονομιμοποιηθεί, καθώς δεν είναι ούτε αντιπροσωπευτικό ούτε καν πολιτικό. Οι πολιτικές ηγεσίες είναι κατ' όνομα "πολιτικές", και δρουν εκτός και εναντίον της κοινωνίας. Το ίδιο το κοινωνικό σώμα της (δυτικής) Ευρώπης έχει εδώ και δεκαετίες να προβάλλει την οποιαδήποτε αντίσταση στην αντικατάσταση των αξιών αυτών με τις αξίες της Αγοράς, για να μην πούμε ότι ούτε καν το έχει πάρει πρέφα πως οι μεν ακυρώνονται από τις δε. 

Η παραγωγή κουλτούρας, από την ποπ μουσική ως την φιλοσοφία, είναι σχεδόν μηδενική. Ονομάστε έναν δυτικό φιλόσοφο που να μην είναι 90+ ετών και να είναι τόσο γνωστός όσο λχ ο Σαρτρ, ή μια νέα αυθεντική ποπ κουλτούρα που να έχει επιβληθεί στην μουσική βιομηχανία, και όχι το αντίθετο. Μηδέν εις το πηλίκον.

Η πνευματική και πολιτιστική παραγωγή είναι δείκτης αξιόπιστος και αδιάψευστος του εν λόγω θανάτου, σε σημείο που να συνιστά το πιστοποιητικό του. Δεν μιλάμε πια για παρακμή, μιλάμε για οριστικό και αμετάκλητο θάνατο. Το ακόμα πιο τραγικό και απαισιόδοξο της υπόθεσης είναι ότι η επόμενη φάση δεν θα είναι αυτή της αναγέννησης, αλλά θα είναι αυτή του μεσαίωνα - πριν την αναγέννηση. Κάθε μεταρρυθμιστική προσπάθεια προς την κατεύθυνση της αναχαίτισης ή έστω καθυστέρησης του προδιαγεγραμμένου τέλους, είναι μέρος της κρίσης, μέρος του προβλήματος και εν τέλει συναιτία της επώδυνης διαδικασίας προς την ανάδυση του νέου μεσαίωνα.

Οι εξεγέρσεις σε Στοκχόλμη, Ελλάδα, Λονδίνο και Παρίσι, δεν είναι παρά ο επιθανάτιος ρόγχος μιας κοινωνίας που αργοπεθαίνει αξιακά, η σπασμωδική κι ενστικτώδη αντίδραση της γενιάς που βιώνει το τέλος και γνωρίζει πως θα ζήσει μέσα στα συντρίμια, όπως ακριβώς οι μεσαιωνικοί πληθυσμοί που ζούσαν στην σκιά των ερειπίων των αρχαίων πολιτισμών.

Θα πρέπει να ανακατευτεί πολύ η τράπουλα, θα χρειαστούν τρομακτικές ατομικές και συλλογικές υπερβάσεις, θα απαιτηθεί πρωτόγνωρη φαντασία και τόλμη, για να αποφύγουμε το μοιραίο. Η απάντηση δεν περιλαμβάνεται στα κακοχωνεμένα προτάγματα καμιάς ιδεολογίας, όσο απελευθερωτική κι αν είναι αυτή. Δεν μπορείς να απαιτήσεις ή/και να περιμένεις από την κοινωνία να εμπνευστεί από τις μεγάλες ιδεολογίες σε συνθήκες κατάρρευσης, όταν αυτές έχουν παύσει να εμπνέουν δεκαετίες τώρα, και μάλιστα σε πολύ πιο "νηφάλιες" συνθήκες.

Για να μην παρεξηγηθώ - και για να προλάβω την εύλογη ανταπάντηση, οι κοινοτυπίες περί λαού που παίρνει την ζωή στα χέρια του, περί Ανθρώπου που συνιστά απάντηση σε όλα τα ερωτήματα, ακόμα και τα προτάγματα της αυτοδιαχείρισης, της αυτονομίας - της "αυτοαυτότητας", στην χειρότερη περίπτωση ακούγονται στο κοινό αφτί ως ανέξοδα ευχολόγια, και στην καλύτερη, ως αοριστίες που δεν περιγράφουν με κατανοητό και πειστικό τρόπο (ή που δεν έχουν σκοπό να περιγράψουν) μια κανονική κοινωνία (την σημερινή δηλ κοινωνία όπως την ξέρουμε, με αυτήν την πολυπλοκότητα των σχέσεων που την διέπουν) σε συνθήκες αυτοδιαχείρισης. Και ούτε περιγράφουν το πως θα φτάσουμε σε αυτήν, δεν συνοδεύονται δηλ από ένα απτό πολιτικό σχέδιο, παρά μόνο σε ένα πολύ ασαφές και μεταφυσικό βερμπαλιστικό πλαίσιο.

Μακάρι να υπήρχαν κάπου κάποιοι που να μας έδειχναν την απάντηση, την λύση, την διέξοδο. Που να μας υποδείκνυαν την νέα Μεγάλη Ιδέα που θα μπορούσε -ίσως- να εμπνεύσει, με τον τρόπο που κάποτε ενέπνευσε και συγκλόνισε λχ ο Μαρξισμός. Δεν εννοώ βεβαίως ότι δεν υπάρχουν, εννοώ ότι εγώ τουλάχιστον δεν γνωρίζω αυτούς τους "κάποιους". Ισχυρίζομαι όμως -με πολύ σιγουριά- ότι όσο ψάχνουμε στις απαξιωμένες από την ιστορία Ιδέες ως αυτές έχουν, όσο περιμένουμε από αυτές να ξανασυγκλονίσουν έναν κόσμο που βρίσκεται σε κατάσταση Σοκ, θα παρατείνουμε απλώς το δράμα μας, θα σφραγίσουμε - και με δική μας υπαιτιότητα - την μοίρα των παιδιών μας. Αυτοί οι "κάποιοι" μπορεί κάλλιστα να γίνουμε εμείς, αρκεί να καμφθεί το πληγωμένο μας Εγώ, το οποίο αρνείται πεισματικά να δεχθεί πως όσα ξέραμε τώρα δεν αρκούν, τώρα δεν ισχύουν.

Νίκος Μ.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

ΣΤΑΣΗ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΕΤΕ ΤΑ ΛΕΦΤΑ ΣΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

ΣΤΑΣΗ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΕΤΕ ΤΑ ΛΕΦΤΑ ΣΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ
Εἶσ' Ἕλληνας; Τί προσκυνᾶς; Σηκώσου ἀπάνω! Ἐμεῖς καὶ στοὺς θεοὺς ὀρθοὶ μιλοῦμε..